Gemeente Rotterdam · CIO Office · 2025–2028

RotterdamCitiverse

Rotterdam behoort internationaal tot de koplopers in het creëren van de basisvoorwaarden van de Citiverse met zelfs de eerste Chief Citiverse Officer ter wereld en stond in de finale van de European Capital of Innovation Awards in 2026. De gemeente Rotterdam gaat uit van een voortdurend elkaar beïnvloedende sociale, fysieke en digitale werkelijkheid. Rotterdam Citiverse is een burgergericht, sociaal-fysiek-digitaal ecosysteem dat is gebaseerd op vertrouwen, interoperabiliteit en inclusie.

👤 Burger
🏘️
🌆
💻
Fysiek Digitaal
Definitie

Wat is de
Citiverse?

De Citiverse is de snel evoluerende, digitaal, sociaal en fysiek verweven omgeving waarin steden en gemeenschappen leven, zich uitdrukken en functioneren, waarbij fysieke, digitale en sociale werkelijkheden naadloos in elkaar overlopen.

Rotterdam werkt aan een visie en strategie voor de stad van morgen: een stad die niet reageert op digitale verandering, maar haar actief vormgeeft, op basis van publieke waarden, burgerparticipatie en een open digitale infrastructuur.

Bekijk de bouwblokken
✦ Citiverse
Metaverse
Publiek & menscentraal
vs
Privaat & tech-gedreven
Geworteld in de fysieke stad
vs
Virtuele parallelle wereld
Open standaarden & interoperabiliteit
vs
Gesloten platforms
Burger heeft regie over data
vs
Bedrijfsdata van gebruikers
Democratisch verankerd
vs
Commercieel gericht

"Citi" — van citizen, niet van city. De burger staat centraal.

Kernwaarden

Gebouwd op zes
principes

Duurzaamheid
Digitale keuzes hebben gevolgen voor de wereld van morgen. Duurzaamheid is een randvoorwaarde, geen bijzaak.
Inclusie
De digitale stad moet toegankelijk zijn voor alle Rotterdammers, ongeacht achtergrond, leeftijd of digitale vaardigheid.
Participatie
Inwoners, bedrijven en organisaties geven mede vorm aan de digitale stad. Co-creatie is de werkwijze.
Open standaarden
Interoperabiliteit en open standaarden voorkomen afhankelijkheid en zorgen voor een eerlijk speelveld.
Veerkracht
Een weerbare digitale stad kan omgaan met verstoringen en adapteert zich snel aan veranderende omstandigheden.
Digitale soevereiniteit
Rotterdam bepaalt zelf de spelregels van haar digitale infrastructuur, niet Big Tech.
Inhoudelijke agenda

Twaalf bouwblokken

De Citiverse wordt uitgewerkt langs twaalf thematische bouwblokken: de vraagstukken waar Rotterdam voor staat, vertaald naar kansen voor de digitale stad.

01
♻️
Circulaire Economie
Het optimaliseren van stedelijke grondstofstromen en het verminderen van afval door datagedreven samenwerking en digitale technologie om een duurzame en veerkrachtige economie te realiseren
02
🌊
Adaptieve Infrastructuur
Het klimaatbestendig en weerbaar maken van vitale infrastructuur via slimme monitoring, simulaties en adaptief beheer
03
⚓
Haveneconomie
Het versterken van de concurrentiepositie van de haven door digitale integratie, realtime samenwerking en duurzame maritieme innovatie
04
🎓
Toekomst van Onderwijs en Beroepsvaardigheden
Het verkleinen van de kloof tussen arbeidsmarkt en vaardigheden door digitale leeromgevingen en technologische innovatie
05
🌱
Jongeren-gestuurde Innovatie
Het actief betrekken en empoweren van jongeren als mede-vormgevers van de stad via digitale participatie en co-creatie
06
🔑
Digitale Identiteit en Autonomie
Het ontwikkelen van veilige en inclusieve digitale identiteitsoplossingen die inwoners regie geven over hun data
07
🛡️
(Cyber)veiligheid en Criminaliteit
Het vergroten van de digitale veiligheid en weerbaarheid van de stad door slimme detectie, preventie en security by design
08
🤝
Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen
Het stimuleren van ondernemerschap dat maatschappelijke impact en economische waarde met elkaar verbindt via digitale platforms en samenwerking
09
❤️‍🩹
Preventieve Medische Zorg
Het bevorderen van preventieve zorg door data-analyse en digitale technologie om gezondheid te verbeteren en zorgkosten te verlagen
10
🏛️
Burgergerichte Publieke Dienstverlening
Het ontwikkelen van toegankelijke, gepersonaliseerde en co-creatieve publieke dienstverlening met behulp van digitale technologie
11
🌳
Burgergerichte (Digitale) Openbare Ruimte
Het creëren van inclusieve en leefbare openbare ruimtes door digitale co-design en participatieve stedelijke ontwikkeling
12
🏙️
Duurzame Ruimtelijke Ontwikkeling
Het realiseren van duurzame en datagedreven ruimtelijke groei die klimaatdoelen ondersteunt en schaarse ruimte optimaal benut
Experimenten & Onderzoek

Werkplaatsen

Werkplaatsen zijn de experimenteeromgevingen van de Citiverse: plekken waar ideeën worden getest, kennis wordt opgebouwd en prototypes worden gebouwd.

🌍
x-CITE
EU-project met Tampere, Vlaanderen en Rotterdam: XR en AI voor burgerparticipatie en de school van de toekomst.
📦
Ecosysteem van Toepassingen (gebiedsontwikkeling)
Appstore bovenop het Open Urban Platform: toepassingen die met elkaar communiceren en data hergebruiken, toegepast op gebiedsontwikkeling.
🧑‍💻
(Digital) Humans & AI
Experimenten op het snijvlak van AI en ethiek, waaronder 'digital human' Digiderius (gebaseerd op Desiderius Erasmus).
🔑
Digitale Autonomie
Burgers maximaal in control over hun eigen data via een betrouwbare persoonlijke datakluis voor gemeentediensten.
🎨
Digitale Verbeelding t.b.v. Co-creatie
Onderzoek naar AR/VR en 3D-visualisaties als instrument voor begrijpelijke co-creatie met bewoners en bedrijven.
🎓
Future of Work & Skills
Digitale leeromgevingen en nieuwe vaardigheden die de arbeidsmarkt van morgen voorbereiden op de digitale stad.
⚓
Haven & Stad
Digitale samenwerking tussen haven en stad, gericht op duurzame en concurrerende maritieme innovatie.
🛡️
Stedelijke Weerbaarheid (i.o.)
Nieuwe werkplaats in oprichting, gericht op de digitale weerbaarheid en veerkracht van de stad.
❤️‍🩹
Zorg & Welzijn (i.o.)
Nieuwe werkplaats in oprichting, gericht op digitale technologie voor preventieve zorg en welzijn.
Vier perspectieven

Door welke lenzen kijkt
de Citiverse?

Elk bouwblok wordt bekeken vanuit vier invalshoeken die samen een integraal beeld geven van de fysiek-sociale-digitale stad.

01
Digitale Infrastructuur, Governance & Compliance
Het fundament: open standaarden, data-uitwisseling, privacy, security en de governance-structuren die vertrouwen borgen.
02
Digitale Economie
Nieuwe verdienmodellen, innovatiekansen voor bedrijven, en Rotterdam als aantrekkelijk vestigingsklimaat voor de digitale economie.
03
Digitale Inclusie & Gelijkheid
Niemand buitensluiten. De digitale transformatie mag de kloof niet vergroten, ze moet die dichten.
04
Publieke Dienstverlening
Betere, snellere en meer mensgerichte gemeentediensten als concreet resultaat van de digitale transformatie.
Planning 2025–2028

Roadmap op
hoofdlijnen

2025 — Opbouw
Fundament leggen
  • Bouwblokken identificeren en prioriteren
  • Kennisnetwerk Future Society Lab operationeel
  • x-CITE internationaal gestart (Tampere)
  • Web3.0 prototype in ontwikkeling
  • OUP appstore eerste PoC gepresenteerd
  • Eerste experimenten Digiderius
2026 — Verdieping
Uitwerken & experimenteren
  • Bouwblokken inhoudelijk uitwerken met partners
  • x-CITE experimenten volledig draaien
  • Web3.0 tweede prototype en evaluatie
  • Appstore uitbreiden met meerdere domeinen
  • Rotterdamse Hackathon (mid 2026)
  • Nieuwe werkplaatsen opstarten
2027-2028 — Oplevering
Visie & strategie 2.0
  • Definitieve visie Rotterdam Citiverse opgeleverd
  • Strategie gedragen door het Rotterdamse ecosysteem
  • x-CITE project afgerond
  • Richtinggevend voor EU Citiverse-definitie
  • Kopieerbaar innovatieproces voor gemeente

Publicaties & media

Rotterdam Citiverse in de (inter)nationale pers, podcasts en onderzoeksplatforms.

Artikel · 8 sep 2026
Living-in.EU
Rotterdam explores the Citiverse to connect people and public services
Hoe Rotterdam via de Citiverse inwoners en publieke dienstverlening dichter bij elkaar brengt.
Lees artikel →
Document · sep 2026
LinkedIn
Citiverse: Bekijk, Bespreek, Beleef! – Samen doordachte publieke keuzes maken
Over hoe de Citiverse bewoners helpt om publieke keuzes samen te bekijken, bespreken en beleven.
Bekijk document →
Artikel · 20 mrt 2026
OverMathenesse
Wandelen door je eigen wijk in 3D: Joris werkt aan de digitale toekomst van Mathenesse
Over het werk aan een digitale 3D-versie van de wijk Mathenesse.
Lees artikel →
Artikel · 5 dec 2025
OverMathenesse
Een digitale stad, met een Rotterdams hart
Over de menselijke kant van Rotterdams digitale-stad-ontwikkeling.
Lees artikel →
Artikel · 3 dec 2025
OverMathenesse
Rondlopen in een virtuele wijk: Mathenesse wordt nagebouwd in 3D
Over hoe de wijk Mathenesse digitaal wordt nagebouwd zodat bewoners er virtueel doorheen kunnen lopen.
Lees artikel →
Artikel · 30 nov 2025
Forbes
Is The Citiverse About To Transform The Future Of Urban Innovation?
Jonathan Reichental over de opkomst van de Citiverse en wat dit betekent voor de toekomst van stedelijke innovatie.
Lees artikel →
Artikel · 19 dec 2025
RSM / Erasmus University
Reimagining the digital city: Rotterdam's digital twin is a human-centred future
Roland van der Heijden legt uit hoe Rotterdam een ecosysteem bouwt waarbij toepassingen met elkaar communiceren en data wordt gedeeld over diensten heen.
Lees artikel →
Pilot · 2025
x-CITE · EU-project
Citizen Engagement in Urban Planning — Rotterdam Pilot
Rotterdam ontwikkelt een interactieve 3D-tool waarmee burgers stedelijke projecten kunnen visualiseren, feedback geven en stadsdiensten raadplegen.
Bekijk pilot →
Factpage · 2025
Europese Commissie
Citiverse — Europese Commissie Digitale Strategie
De Europese Commissie publiceerde een factpage over de Citiverse als onderdeel van haar digitale strategie voor slimme, inclusieve steden.
Bekijk factpage →
Podcast · 20 okt 2025
Centre for BOLD Cities · Binnenlands Bestuur
BOLDCast S2E1: De ambtenaar — Roland van der Heijden
"Digitalisering is nu nog een kans, maar wacht je te lang, dan wordt het een bedreiging." Roland van der Heijden over politiek, digitalisering en de Citiverse.
Luister podcast →
Podcast · 2025
Spotify
Rotterdam Citiverse op Spotify
Beluister de aflevering over de Rotterdam Citiverse op Spotify en ontdek hoe de stad werkt aan een mensgerichte digitale toekomst.
Luister op Spotify →
Blog · 13 apr 2025
Koneksa Mondo · Marco Derksen
Van smart city naar Citiverse: hoe Rotterdam digitaal opnieuw wordt uitgevonden
Marco Derksen analyseert de visie van Van der Heijden: digitalisering is voor 25% technologie en 75% organisatiecultuur, mindset en leiderschap.
Lees blog →
Artikel · 2025
BABLE Smart Cities
Imagine the Citiverse: Rotterdam & Genova
BABLE Smart Cities belicht hoe Rotterdam en Genova samen werken aan de invulling van het Citiverse-concept in een Europese context.
Lees artikel →

Evenementen

Events waar Rotterdam Citiverse bij aanwezig is of zelf organiseert.

Hier verschijnen binnenkort de eerstvolgende evenementen van Rotterdam Citiverse.
Netwerk & Samenwerking

Rotterdam werkt
niet alleen

Rotterdam Citiverse is een ecosysteem van partners: lokaal, nationaal en internationaal.

Erasmus Universiteit Rotterdam
Hogeschool Rotterdam
TU Delft
Future Insight
Veldacademie
Zadkine
Woonstad Rotterdam
VRR Veiligheidsregio
Future Society Lab
OASC
EDIC-NLDT
Stad Tampere (FI)
Vlaams Gewest (BE)
Urban Innovators Global
Metaverse Institute London
Eurocities Digital Forum
UN/ITU Citiverse
Doe mee

Bouw met ons mee aan de stad en samenleving van overmorgen

Ben je een bedrijf, kennisinstelling, maatschappelijke organisatie of betrokken Rotterdammer? Sluit je aan bij de Citiverse: als partner, onderzoeker of experiment-deelnemer.