Gemeente Rotterdam Β· CIO Office Β· 2025–2028

RotterdamCitiverse

Rotterdam behoort internationaal tot de koplopers in het creΓ«ren van de basisvoorwaarden van de Citiverse met zelfs de eerste Chief Citiverse Officer ter wereld en stond in de finale van de European Capital of Innovation Awards in 2026. De gemeente Rotterdam gaat uit van een voortdurend elkaar beΓ―nvloedende sociale, fysieke en digitale werkelijkheid. Rotterdam Citiverse is een burgergericht, sociaal-fysiek-digitaal ecosysteem dat is gebaseerd op vertrouwen, interoperabiliteit en inclusie.

Diagram van de Citiverse: sociaal, fysiek en digitaal rondom de burger
Definitie

Wat is de
Citiverse?

De Citiverse is de snel evoluerende, digitaal, sociaal en fysiek verweven omgeving waarin steden en gemeenschappen leven, zich uitdrukken en functioneren, waarbij fysieke, digitale en sociale werkelijkheden naadloos in elkaar overlopen.

Rotterdam werkt aan een visie en strategie voor de stad van morgen: een stad die niet reageert op digitale verandering, maar haar actief vormgeeft, op basis van publieke waarden, burgerparticipatie en een open digitale infrastructuur.

Bekijk de bouwblokken
✦ Citiverse
Metaverse
Publiek & menscentraal
vs
Privaat & tech-gedreven
Geworteld in de fysieke stad
vs
Virtuele parallelle wereld
Open standaarden & interoperabiliteit
vs
Gesloten platforms
Burger heeft regie over data
vs
Bedrijfsdata van gebruikers
Democratisch verankerd
vs
Commercieel gericht

"Citi" β€” van citizen, niet van city. De burger staat centraal.

Kernwaarden

Gebouwd op zes
principes

Duurzaamheid
Digitale keuzes hebben gevolgen voor de wereld van morgen. Duurzaamheid is een randvoorwaarde, geen bijzaak.
Inclusie
De digitale stad moet toegankelijk zijn voor alle Rotterdammers, ongeacht achtergrond, leeftijd of digitale vaardigheid.
Participatie
Inwoners, bedrijven en organisaties geven mede vorm aan de digitale stad. Co-creatie is de werkwijze.
Open standaarden
Interoperabiliteit en open standaarden voorkomen afhankelijkheid en zorgen voor een eerlijk speelveld.
Veerkracht
Een weerbare digitale stad kan omgaan met verstoringen en adapteert zich snel aan veranderende omstandigheden.
Digitale soevereiniteit
Rotterdam bepaalt zelf de spelregels van haar digitale infrastructuur, niet Big Tech.
Inhoudelijke agenda

Twaalf bouwblokken

De Citiverse wordt uitgewerkt langs twaalf thematische bouwblokken: de vraagstukken waar Rotterdam voor staat, vertaald naar kansen voor de digitale stad.

01
♻️
Circulaire Economie
Het optimaliseren van stedelijke grondstofstromen en het verminderen van afval door datagedreven samenwerking en digitale technologie om een duurzame en veerkrachtige economie te realiseren
02
🌊
Adaptieve Infrastructuur
Het klimaatbestendig en weerbaar maken van vitale infrastructuur via slimme monitoring, simulaties en adaptief beheer
03
βš“
Haveneconomie
Het versterken van de concurrentiepositie van de haven door digitale integratie, realtime samenwerking en duurzame maritieme innovatie
04
πŸŽ“
Toekomst van Onderwijs en Beroepsvaardigheden
Het verkleinen van de kloof tussen arbeidsmarkt en vaardigheden door digitale leeromgevingen en technologische innovatie
05
🌱
Jongeren-gestuurde Innovatie
Het actief betrekken en empoweren van jongeren als mede-vormgevers van de stad via digitale participatie en co-creatie
06
πŸ”‘
Digitale Identiteit en Autonomie
Het ontwikkelen van veilige en inclusieve digitale identiteitsoplossingen die inwoners regie geven over hun data
07
πŸ›‘οΈ
(Cyber)veiligheid en Criminaliteit
Het vergroten van de digitale veiligheid en weerbaarheid van de stad door slimme detectie, preventie en security by design
08
🀝
Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen
Het stimuleren van ondernemerschap dat maatschappelijke impact en economische waarde met elkaar verbindt via digitale platforms en samenwerking
09
β€οΈβ€πŸ©Ή
Preventieve Medische Zorg
Het bevorderen van preventieve zorg door data-analyse en digitale technologie om gezondheid te verbeteren en zorgkosten te verlagen
10
πŸ›οΈ
Burgergerichte Publieke Dienstverlening
Het ontwikkelen van toegankelijke, gepersonaliseerde en co-creatieve publieke dienstverlening met behulp van digitale technologie
11
🌳
Burgergerichte (Digitale) Openbare Ruimte
Het creΓ«ren van inclusieve en leefbare openbare ruimtes door digitale co-design en participatieve stedelijke ontwikkeling
12
πŸ™οΈ
Duurzame Ruimtelijke Ontwikkeling
Het realiseren van duurzame en datagedreven ruimtelijke groei die klimaatdoelen ondersteunt en schaarse ruimte optimaal benut
Experimenten & Onderzoek

Werkplaatsen

Werkplaatsen zijn de experimenteeromgevingen van de Citiverse: plekken waar ideeΓ«n worden getest, kennis wordt opgebouwd en prototypes worden gebouwd.

🌍
x-CITE
EU-project met Tampere, Vlaanderen en Rotterdam: XR en AI voor burgerparticipatie en de school van de toekomst.
Bezoek xcitecitiverse.eu β†’
πŸ“¦
Ecosysteem van Toepassingen (gebiedsontwikkeling)
Appstore bovenop het Open Urban Platform: toepassingen die met elkaar communiceren en data hergebruiken, toegepast op gebiedsontwikkeling.
Bekijk de etalage op DigiHub010 β†’
πŸ§‘β€πŸ’»
(Digital) Humans & AI
Experimenten op het snijvlak van AI en ethiek, waaronder 'digital human' Digiderius (gebaseerd op Desiderius Erasmus).
Bezoek digiderius.com β†’
πŸ”‘
Digitale Autonomie
Burgers maximaal in control over hun eigen data via een betrouwbare persoonlijke datakluis voor gemeentediensten.
🎨
Digitale Verbeelding t.b.v. Co-creatie
Onderzoek naar AR/VR en 3D-visualisaties als instrument voor begrijpelijke co-creatie met bewoners en bedrijven.
πŸŽ“
Future of Work & Skills
Digitale leeromgevingen en nieuwe vaardigheden die de arbeidsmarkt van morgen voorbereiden op de digitale stad.
βš“
Haven & Stad
Digitale samenwerking tussen haven en stad, gericht op duurzame en concurrerende maritieme innovatie.
πŸ›‘οΈ
Stedelijke Weerbaarheid (i.o.)
Nieuwe werkplaats in oprichting, gericht op de digitale weerbaarheid en veerkracht van de stad.
β€οΈβ€πŸ©Ή
Zorg & Welzijn (i.o.)
Nieuwe werkplaats in oprichting, gericht op digitale technologie voor preventieve zorg en welzijn.
Van verkennen naar samenwerken
In de Rotterdam Citiverse onderzoeken we hoe de sociale, fysieke en digitale stad elkaar versterken. Via DigiHub010 ontdek je per werkplaats welke partners, data, apps en digitale twins beschikbaar zijn, en hoe je kunt aansluiten.
Vier perspectieven

Door welke lenzen kijkt
de Citiverse?

Elk bouwblok wordt bekeken vanuit vier invalshoeken die samen een integraal beeld geven van de fysiek-sociale-digitale stad.

01
Digitale Infrastructuur, Governance & Compliance
Het fundament: open standaarden, data-uitwisseling, privacy, security en de governance-structuren die vertrouwen borgen.
02
Digitale Economie
Nieuwe verdienmodellen, innovatiekansen voor bedrijven, en Rotterdam als aantrekkelijk vestigingsklimaat voor de digitale economie.
03
Digitale Inclusie & Gelijkheid
Niemand buitensluiten. De digitale transformatie mag de kloof niet vergroten, ze moet die dichten.
04
Publieke Dienstverlening
Betere, snellere en meer mensgerichte gemeentediensten als concreet resultaat van de digitale transformatie.
Planning 2025–2028

Roadmap op
hoofdlijnen

2025 β€” Opbouw
Fundament leggen
  • Bouwblokken identificeren en prioriteren
  • Kennisnetwerk Future Society Lab operationeel
  • x-CITE internationaal gestart (Tampere)
  • Web3.0 prototype in ontwikkeling
  • OUP appstore eerste PoC gepresenteerd
  • Eerste experimenten Digiderius
2026 β€” Verdieping
Uitwerken & experimenteren
  • Bouwblokken inhoudelijk uitwerken met partners
  • x-CITE experimenten volledig draaien
  • Web3.0 tweede prototype en evaluatie
  • Appstore uitbreiden met meerdere domeinen
  • Rotterdamse Hackathon (mid 2026)
  • Nieuwe werkplaatsen opstarten
2027-2028 β€” Oplevering
Visie & strategie 2.0
  • Definitieve visie Rotterdam Citiverse opgeleverd
  • Strategie gedragen door het Rotterdamse ecosysteem
  • x-CITE project afgerond
  • Richtinggevend voor EU Citiverse-definitie
  • Kopieerbaar innovatieproces voor gemeente

Publicaties & media

Rotterdam Citiverse in de (inter)nationale pers, podcasts en onderzoeksplatforms.

Lancering Β· okt 2026
DigiHub010
DigiHub010 gelanceerd
De nieuwe etalage voor de werkplaatsen van Rotterdam Citiverse: ontdek per werkplaats welke partners, data, apps en digitale twins beschikbaar zijn.
Bezoek DigiHub010 β†’
Artikel Β· 24 sep 2026
Rotterdam Citiverse / TWINE
Project 'Digitale Identiteit & Autonomie' breidt uit naar Europa
Met TWINE (Twin-based Web Interoperable Network for Engagement) verbindt Rotterdam Citiverse digitale tweelingen van steden en regio's met slimme, grensoverschrijdende dienstverlening, samen met Tampere, Vlaanderen en Europese partners.
Lees meer over TWINE β†’
Artikel Β· 8 sep 2026
Living-in.EU
Rotterdam explores the Citiverse to connect people and public services
Hoe Rotterdam via de Citiverse inwoners en publieke dienstverlening dichter bij elkaar brengt.
Lees artikel β†’
Document Β· sep 2026
LinkedIn
Citiverse: Bekijk, Bespreek, Beleef! – Samen doordachte publieke keuzes maken
Over hoe de Citiverse bewoners helpt om publieke keuzes samen te bekijken, bespreken en beleven.
Bekijk document β†’
Artikel Β· 20 mrt 2026
OverMathenesse
Wandelen door je eigen wijk in 3D: Joris werkt aan de digitale toekomst van Mathenesse
Over het werk aan een digitale 3D-versie van de wijk Mathenesse.
Lees artikel β†’
Artikel Β· 5 dec 2025
OverMathenesse
Een digitale stad, met een Rotterdams hart
Over de menselijke kant van Rotterdams digitale-stad-ontwikkeling.
Lees artikel β†’
Artikel Β· 3 dec 2025
OverMathenesse
Rondlopen in een virtuele wijk: Mathenesse wordt nagebouwd in 3D
Over hoe de wijk Mathenesse digitaal wordt nagebouwd zodat bewoners er virtueel doorheen kunnen lopen.
Lees artikel β†’
Artikel Β· 30 nov 2025
Forbes
Is The Citiverse About To Transform The Future Of Urban Innovation?
Jonathan Reichental over de opkomst van de Citiverse en wat dit betekent voor de toekomst van stedelijke innovatie.
Lees artikel β†’
Artikel Β· 19 dec 2025
RSM / Erasmus University
Reimagining the digital city: Rotterdam's digital twin is a human-centred future
Roland van der Heijden legt uit hoe Rotterdam een ecosysteem bouwt waarbij toepassingen met elkaar communiceren en data wordt gedeeld over diensten heen.
Lees artikel β†’
Pilot Β· 2025
x-CITE Β· EU-project
Citizen Engagement in Urban Planning β€” Rotterdam Pilot
Rotterdam ontwikkelt een interactieve 3D-tool waarmee burgers stedelijke projecten kunnen visualiseren, feedback geven en stadsdiensten raadplegen.
Bekijk pilot β†’
Factpage Β· 2025
Europese Commissie
Citiverse β€” Europese Commissie Digitale Strategie
De Europese Commissie publiceerde een factpage over de Citiverse als onderdeel van haar digitale strategie voor slimme, inclusieve steden.
Bekijk factpage β†’
Podcast Β· 20 okt 2025
Centre for BOLD Cities Β· Binnenlands Bestuur
BOLDCast S2E1: De ambtenaar β€” Roland van der Heijden
"Digitalisering is nu nog een kans, maar wacht je te lang, dan wordt het een bedreiging." Roland van der Heijden over politiek, digitalisering en de Citiverse.
Luister podcast β†’
Podcast Β· 2025
Spotify
Rotterdam Citiverse op Spotify
Beluister de aflevering over de Rotterdam Citiverse op Spotify en ontdek hoe de stad werkt aan een mensgerichte digitale toekomst.
Luister op Spotify β†’
Blog Β· 13 apr 2025
Koneksa Mondo Β· Marco Derksen
Van smart city naar Citiverse: hoe Rotterdam digitaal opnieuw wordt uitgevonden
Marco Derksen analyseert de visie van Van der Heijden: digitalisering is voor 25% technologie en 75% organisatiecultuur, mindset en leiderschap.
Lees blog β†’
Artikel Β· 2025
BABLE Smart Cities
Imagine the Citiverse: Rotterdam & Genova
BABLE Smart Cities belicht hoe Rotterdam en Genova samen werken aan de invulling van het Citiverse-concept in een Europese context.
Lees artikel β†’
Update Β· 2026
DS4SSCC
DS4SSCC verwelkomt zeven nieuwe pilots in vierde inzetronde
Het Europese DS4SSCC-project (Data Spaces for Smart Sustainable Cities and Communities) breidt uit met zeven nieuwe pilotsteden in de vierde inzetronde.
Lees meer β†’
Pagina Β· 2026
ECDA Β· Erasmus Universiteit Rotterdam
Citiverse Rotterdam bij het Erasmus Centre for Data Analytics
Het Erasmus Centre for Data Analytics (ECDA) van de Erasmus Universiteit Rotterdam besteedt aandacht aan de Rotterdam Citiverse.
Bekijk pagina β†’
Sprekersprofiel Β· ITW 2026
Immersive Tech Week
Roland van der Heijden β€” sprekersprofiel Immersive Tech Week
Sprekersprofiel van Roland van der Heijden, Chief Citiverse Officer van Rotterdam, bij Immersive Tech Week.
Bekijk profiel β†’
Document Β· feb 2026
x-CITE Β· EU-project
x-CITE D7.2 β€” Tussentijds rapport communicatie & dissemination
Tussentijds rapport van het x-CITE-project over de resultaten en impact van communicatie- en disseminatieactiviteiten, inclusief de Rotterdamse pilot.
Bekijk document β†’
Event Β· 11-12 mei 2026
ITU β€” UN Virtual Worlds Day
UN Virtual Worlds Day 2026
Roland van der Heijden, Chief Citiverse Officer van Rotterdam, spreekt op de UN Virtual Worlds Day van de International Telecommunication Union over een mensgerichte Citiverse.
Bekijk programma β†’
Event Β· 29 jan 2025
TWIN4DEM Β· Erasmus Universiteit Rotterdam
Eerste publieke event van TWIN4DEM
Op het eerste publieke event van het TWIN4DEM-project spraken onder anderen Roland van der Heijden (Rotterdam Citiverse) over digital twins, beleid en democratie.
Lees meer β†’
Artikel Β· 28 mei 2025
Future Insight
Rotterdam en Future Insight lanceren Open Urban Platform internationaal
Tijdens Imagine the Citiverse in Tampere presenteerden Rotterdam en Future Insight het Open Urban Platform, met een Rotterdamse publieke-veiligheidscasus en een nieuw internationaal partnerschap.
Lees artikel β†’
Artikel Β· 29 okt 2025
Future Insight
Where data connects cities: Smart City Expo 2025
Future Insight nodigt uit op de Smart City Expo in Barcelona, met onder meer een Rotterdams project dat sensordata gebruikt om de stad voor te bereiden op hitte en wateroverlast.
Lees artikel β†’
Event Β· 11-12 jun 2025
ITU β€” UN Virtual Worlds Day
UN Virtual Worlds Day 2025
Roland van der Heijden sprak op de eerste UN Virtual Worlds Day over de Rotterdam Citiverse en AI-gedreven virtuele werelden.
Bekijk programma β†’

Documenten

Rapporten, visiedocumenten en achtergrondstukken om te downloaden.

PDF Β· juli 2025
The Metaverse Institute
Rotterdam Citiverse Vision 2030
De fysieke, sociale en digitale werkelijkheid komen samen om de kwaliteit van leven voor iedereen te verbeteren.
Download PDF β†’
PDF Β· 2026
Thunderbird School of Global Management, ASU
To Rotterdam and Beyond
Een stakeholder-onderzoek naar Rotterdam als praktijkcasus voor de Digital Development Goals for Cities van de U4SSC-werkgroep.
Download PDF β†’
PDF Β· boek
Pim van Meer & Armando Pais do Amaral
#DankAandeNerds β€” Pioniers & Vlaggendragers
Een eerbetoon aan pionierskracht in digitalisering, data en automatisering.
Download PDF β†’
PDF Β· sep 2026
Rotterdam, Tampere, Valencia & Lighthouse Association
Citiverse: Bekijk, Bespreek, Beleef!
Citiverse voor veerkrachtige steden β€” samen doordachte publieke keuzes maken, met praktijkvoorbeelden uit Rotterdam, Tampere en Valencia.
Download PDF β†’

Video's

Demo's, toelichtingen en registraties uit de Citiverse-werkplaatsen.

Rotterdam Citiverse
Unreal demo visualiseert gevolgen van hittestress en overstromingen
AR Speeltuinen
Werkplaats 'Digitale Verbeelding t.b.v. Co-creatie'
Stedelijke platformen: Hoe Rotterdam zich voorbereidt op een steeds digitalere samenleving
Society 5.0 congres, Capgemini
Open Urban Platform: hoe het werkt
Gemeente Rotterdam lanceert het Rotterdamse Open Urban Platform
Open Urban Platform: lancering

Evenementen

Events waar Rotterdam Citiverse bij aanwezig is of zelf organiseert.

Netwerk & Samenwerking

Rotterdam werkt
niet alleen

Rotterdam Citiverse is een ecosysteem van partners: lokaal, nationaal en internationaal.

Erasmus Universiteit Rotterdam
Hogeschool Rotterdam
TU Delft
Future Insight
Veldacademie
Zadkine
Woonstad Rotterdam
VRR Veiligheidsregio
Future Society Lab
OASC
EDIC-NLDT
Stad Tampere (FI)
Vlaams Gewest (BE)
Urban Innovators Global
Metaverse Institute London
Eurocities Digital Forum
UN/ITU Citiverse
Doe mee

Bouw met ons mee aan de stad en samenleving van overmorgen

Ben je een bedrijf, kennisinstelling, maatschappelijke organisatie of betrokken Rotterdammer? Sluit je aan bij de Citiverse: als partner, onderzoeker of experiment-deelnemer.