Gemeente Rotterdam · CIO Office · 2025–2027

RotterdamCitiverse

De toekomst van Rotterdam is niet puur digitaal, niet puur fysiek of sociaal, maar een fluïde vervlechting van deze drie dimensies. De Citiverse is de gedeelde stedelijke ruimte van morgen, gebouwd op openheid, vertrouwen en de burger centraal.

🏘️
🌆
💻
👤
Fysiek Digitaal Burger
Definitie

Wat is de
Citiverse?

De Citiverse is de snel evoluerende, digitaal, sociaal en fysiek verweven omgeving waarin steden en gemeenschappen leven, zich uitdrukken en functioneren, waarbij fysieke, digitale en sociale werkelijkheden naadloos in elkaar overlopen.

Rotterdam werkt aan een visie en strategie voor de stad van morgen: een stad die niet reageert op digitale verandering, maar haar actief vormgeeft, op basis van publieke waarden, burgerparticipatie en een open digitale infrastructuur.

Bekijk de bouwblokken
✦ Citiverse
Metaverse
Publiek & menscentraal
vs
Privaat & tech-gedreven
Geworteld in de fysieke stad
vs
Virtuele parallelle wereld
Open standaarden & interoperabiliteit
vs
Gesloten platforms
Burger heeft regie over data
vs
Bedrijfsdata van gebruikers
Democratisch verankerd
vs
Commercieel gericht

"Citi" — van citizen, niet van city. De burger staat centraal.

Kernwaarden

Gebouwd op zes
principes

Duurzaamheid
Digitale keuzes hebben gevolgen voor de wereld van morgen. Duurzaamheid is een randvoorwaarde, geen bijzaak.
Inclusie
De digitale stad moet toegankelijk zijn voor alle Rotterdammers, ongeacht achtergrond, leeftijd of digitale vaardigheid.
Participatie
Inwoners, bedrijven en organisaties geven mede vorm aan de digitale stad. Co-creatie is de werkwijze.
Open standaarden
Interoperabiliteit en open standaarden voorkomen afhankelijkheid en zorgen voor een eerlijk speelveld.
Veerkracht
Een weerbare digitale stad kan omgaan met verstoringen en adapteert zich snel aan veranderende omstandigheden.
Digitale soevereiniteit
Rotterdam bepaalt zelf de spelregels van haar digitale infrastructuur, niet Big Tech.
Inhoudelijke agenda

Twaalf bouwblokken

De Citiverse wordt uitgewerkt langs twaalf thematische bouwblokken: de vraagstukken waar Rotterdam voor staat, vertaald naar kansen voor de digitale stad.

01
♻️
Circulaire Economie
Datagedreven aanpak voor grondstoffenstromen en afvalreductie
02
🌊
Adaptieve Infrastructuur
Klimaatbestendige en veerkrachtige vitale infrastructuur
03
Haveneconomie
Maritieme innovatie en digitale samenwerking in de haven
04
🎓
Toekomst van Werk
Digitale leeromgevingen die de arbeidsmarktkloof dichten
05
🌱
Jongeren & Innovatie
Jongeren als co-creators van de stad van morgen
06
🔑
Digitale Identiteit
Self-sovereign identity en datakluis voor iedere burger
07
🛡️
Cyberveiligheid
AI-gedreven detectie en security by design
08
🤝
Maatschappelijk Ondernemen
Digitale platforms voor sociale impact en verdienmodellen
09
❤️‍🩹
Preventieve Zorg
Digital twins en apps voor vroegtijdige gezondheidsignalering
10
🏛️
Publieke Dienstverlening
Co-designed, gepersonaliseerde gemeentediensten
11
🌳
Publieke Ruimte
Inclusieve en leefbare openbare ruimte via AR/VR co-design
12
🏙️
Duurzame Ruimtelijke Ontwikkeling
Data-gestuurde simulatie voor klimaatneutrale stedelijke groei
Experimenten & Onderzoek

Vijf werkplaatsen

Werkplaatsen zijn de experimenteeromgevingen van de Citiverse: plekken waar ideeën worden getest, kennis wordt opgebouwd en prototypes worden gebouwd.

🧑‍💻
Digital Humans & AI
Experimenten op het snijvlak van AI en ethiek, waaronder 'digital human' Digiderius (gebaseerd op Desiderius Erasmus).
Actief
🌍
x-CITE
EU-project met Tampere, Vlaanderen en Rotterdam: XR en AI voor burgerparticipatie en de school van de toekomst.
Actief · EU-gefinancierd
🔒
Web3.0 / Datakluis
Burgers maximaal in control over hun eigen data via een betrouwbare persoonlijke datakluis voor gemeentediensten.
Prototype in ontwikkeling
📦
Ecosysteem van Toepassingen
Appstore bovenop het Open Urban Platform: toepassingen die met elkaar communiceren en data hergebruiken.
Actief · PoC gereed
🎨
Digitale Verbeelding
Onderzoek naar AR/VR en 3D-visualisaties als instrument voor begrijpelijke co-creatie met bewoners en bedrijven.
Opstartend
Nieuwe werkplaatsen
Ruimte voor nieuwe initiatieven in 2026 en 2027 — seed money beschikbaar voor veelbelovende experimenten.
2026–2027
Vier perspectieven

Door welke lenzen kijkt
de Citiverse?

Elk bouwblok wordt bekeken vanuit vier invalshoeken die samen een integraal beeld geven van de digitale stad.

01
Digitale Infrastructuur, Governance & Compliance
Het fundament: open standaarden, data-uitwisseling, privacy, security en de governance-structuren die vertrouwen borgen.
02
Digitale Economie
Nieuwe verdienmodellen, innovatiekansen voor bedrijven, en Rotterdam als aantrekkelijk vestigingsklimaat voor de digitale economie.
03
Digitale Inclusie & Gelijkheid
Niemand buitensluiten. De digitale transformatie mag de kloof niet vergroten, ze moet die dichten.
04
Publieke Dienstverlening
Betere, snellere en meer mensgerichte gemeentediensten als concreet resultaat van de digitale transformatie.
Planning 2025–2027

Roadmap op
hoofdlijnen

2025 — Opbouw
Fundament leggen
  • Bouwblokken identificeren en prioriteren
  • Kennisnetwerk Future Society Lab operationeel
  • x-CITE internationaal gestart (Tampere)
  • Web3.0 prototype in ontwikkeling
  • OUP appstore eerste PoC gepresenteerd
  • Eerste experimenten Digiderius
2026 — Verdieping
Uitwerken & experimenteren
  • Bouwblokken inhoudelijk uitwerken met partners
  • x-CITE experimenten volledig draaien
  • Web3.0 tweede prototype en evaluatie
  • Appstore uitbreiden met meerdere domeinen
  • Rotterdamse Hackathon (mid 2026)
  • Nieuwe werkplaatsen opstarten
2027 — Oplevering
Visie & strategie 2.0
  • Definitieve visie Rotterdam Citiverse opgeleverd
  • Strategie gedragen door het Rotterdamse ecosysteem
  • x-CITE project afgerond
  • Richtinggevend voor EU Citiverse-definitie
  • Kopieerbaar innovatieproces voor gemeente

Publicaties & media

Rotterdam Citiverse in de (inter)nationale pers, podcasts en onderzoeksplatforms.

Artikel · 19 dec 2025
RSM / Erasmus University
Reimagining the digital city: Rotterdam's digital twin is a human-centred future
Roland van der Heijden legt uit hoe Rotterdam een ecosysteem bouwt waarbij toepassingen met elkaar communiceren en data wordt gedeeld over diensten heen.
Lees artikel →
Pilot · 2025
x-CITE · EU-project
Citizen Engagement in Urban Planning — Rotterdam Pilot
Rotterdam ontwikkelt een interactieve 3D-tool waarmee burgers stedelijke projecten kunnen visualiseren, feedback geven en stadsdiensten raadplegen.
Bekijk pilot →
Factpage · 2025
Europese Commissie
Citiverse — Europese Commissie Digitale Strategie
De Europese Commissie publiceerde een factpage over de Citiverse als onderdeel van haar digitale strategie voor slimme, inclusieve steden.
Bekijk factpage →
Podcast · 20 okt 2025
Centre for BOLD Cities · Binnenlands Bestuur
BOLDCast S2E1: De ambtenaar — Roland van der Heijden
"Digitalisering is nu nog een kans, maar wacht je te lang, dan wordt het een bedreiging." Roland van der Heijden over politiek, digitalisering en de Citiverse.
Luister podcast →
Podcast · 2025
Spotify
Rotterdam Citiverse op Spotify
Beluister de aflevering over de Rotterdam Citiverse op Spotify en ontdek hoe de stad werkt aan een mensgerichte digitale toekomst.
Luister op Spotify →
Blog · 13 apr 2025
Koneksa Mondo · Marco Derksen
Van smart city naar Citiverse: hoe Rotterdam digitaal opnieuw wordt uitgevonden
Marco Derksen analyseert de visie van Van der Heijden: digitalisering is voor 25% technologie en 75% organisatiecultuur, mindset en leiderschap.
Lees blog →
Artikel · 2025
BABLE Smart Cities
Imagine the Citiverse: Rotterdam & Genova
BABLE Smart Cities belicht hoe Rotterdam en Genova samen werken aan de invulling van het Citiverse-concept in een Europese context.
Lees artikel →
Netwerk & Samenwerking

Rotterdam werkt
niet alleen

De Citiverse is een ecosysteem van partners: lokaal, nationaal en internationaal.

Erasmus Universiteit Rotterdam
Hogeschool Rotterdam
TU Delft
Future Insight
Veldacademie
Zadkine
Woonstad Rotterdam
VRR Veiligheidsregio
Future Society Lab
OASC
EDIC-NLDT
Stad Tampere (FI)
Vlaams Gewest (BE)
Urban Innovators Global
Metaverse Institute London
Eurocities Digital Forum
UN/ITU Citiverse
Doe mee

Rotterdam bouwt de digitale stad niet alleen

Ben je een bedrijf, kennisinstelling, maatschappelijke organisatie of betrokken Rotterdammer? Sluit je aan bij de Citiverse: als partner, onderzoeker of experiment-deelnemer.